تبلیغات
تارنگار شخصی علی عبدلی - «ده نكته» به عنوان پیش درآمدی كوتاه بر شناخت آثار دكتر علی عبدلی

برگی از دفتر نامداران تالش و تات

درباره وبلاگ

آرشیو

آخرین پستها

پیوندها

طبقه بندی

نویسندگان

آمار وبلاگ



Admin Logo
themebox Logo


تاریخ:پنجشنبه 18 اردیبهشت 1393-05:55 ب.ظ

«ده نكته» به عنوان پیش درآمدی كوتاه بر شناخت آثار دكتر علی عبدلی

فرزاد بختیاری مرکیه

توضیحی كوتاه:مطلبی را که در پی می خوانید،اخیراً در یادنامه ی دكتر عبدلی به چاپ رسیده است. از آن جایی كه در یادنامه، تغییراتی در این كوتاه نوشته به وجود آمده و خطاهایی بدان راه یافته،اصل آن را كه پیش از این عیناً برای دبیر یادنامه (جناب آقای حسین صفری سیدآبادی فومنی) فرستاده بودم، در این پایگاه می آورم تا خواننده ی ارجمند تصور نفرماید كه نگارنده ی ناچیز پس از شانزده - هفده سال تدریس نگارش و ویرایش و علوم متعلّقه، از «دانش ویرگول - نقطه»بی بهره است!  

      1- مجموعه ی آثار كهن و نوی موجودی كه به نوعی می توان درباره ی «سرزمین و قوم تالش» اطـّلاعاتی از آن ها به دست آورد، در یك نگاه به دو دسته ی كلـّی قابل تقسیم اند: الف) آثاری كه مستقیماً به تالش نمی پردازند؛ امّا بنا بر دلایل و مناسبت های مختلف، ذكری از تالش نیز در آن ها به میان آمده است. ب) آثاری كه مستقیماً به تالش می پردازند و فلسفه ی وجودی آن ها كلـّاً یا بعضاً با مسایل و مباحث گوناگون سرزمین و قوم تالش گره خورده است.

      هر كدام از این دو دسته ی كلـّی خود به دو دسته ی ریزتر، یعنی «آثار مكتوب» و «آثار غیرمكتوب» تقسیم می شوند.

      2- آن گاه كه از «تالش شناسی» و چند و چون آن به عنوان شاخه و زیر مجموعه ای از ایران شناسی سخن به میان می آید، به اجبار سر و كار ما با آثار دسته ی «ب» خواهد بود.

      بی گمان تالش شناسی با نخستین آثاری كه به صورت مشخـّص به شناخت و شناساندن تالش پرداخته اند، پا به عرصه ی وجود گذارده است؛ امّا تعیین این كه اوّلین آثار مربوط به حوزه ی تالش شناسی دقیقاً كدام اند و به چه «زمان، مكان، اشخاص و زبانی» تعلـّق دارند، كار آسانی نیست. با وجود تلاش هایی كه در رابطه با كتاب شناسی تالش صورت گرفته، به نظر می رسد هنوز نمی توان با قاطعیـّت تمام در این زمینه سخن گفت.

      آن چه در این خصوص در اختیار داریم بیشتر مربوط به آثار مكتوب دسته ی «ب» است. توضیح این كه برخی از پژوهشگران و پدیدآورندگان منابع معاصر تالش شناسی كوشیده اند تا فهرستی هایی به شكل عام یا خاص از آثار مكتوبی كه مستقیماً به تالش مربوط می شوند، به دست دهند (برای نمونه ر.ك: مدنی،1369؛ عبدلی،1380: 49-36؛ حاجت پور،1383: 34-30؛ رضایتی،1386: 20 - 19)؛ ولی مطمئناً نمی توان ادّعا داشت كه این فهرست ها همه ی آثار مد نظر را در خود دارند. رسیدن به فهرستی دقیق در این رابطه و ارائه ی كتاب شناسی كامل تالش، یقیناً به دقـّت، پژوهش و زمان بیشتری نیاز دارد.

      3- آثار جناب آقای دكتر عبدلی عمدتاً مكتوب اند و اكثر آن ها به صورت ویژه به حوزه ی تالش و تالش شناسی ارتباط پیدا می كنند.

      4- آثار مكتوب مربوط به حوزه ی تالش و تالش شناسی ایشان را می توان با توجـّه به «نوع نوشته» در چهار گروه جای داد: آفریده های ادبی (آثار ادبی)، ترجمه، تصحیح و تألیفات و تحقیقات (آثار گردآوری شده و پژوهشی).

      آفریده های ادبی وی را اساساً سروده های تالشی (تالشی - تاتی) شكل می دهند و برای ترجمه و تصحیح هم در میان آثارشان بیشتر از یكی دو نمونه نمی توان یافت؛ لذا بیشتر این آثار در گروه چهارم، یعنی «تألیفات و تحقیقات» جای می گیرند.         

      لازم به ذكر است كه علاوه بر آثار فوق، این پژوهشگر و شاعر توانسته در دهه ی هفتاد خورشیدی با استفاده از امكان و امتیاز بعضی از نشریات گیلان، دست به انتشار چند ویژه نامه تحت عنوان «ویژه ی تالش» نیز بزند.   

      5- مجموعه ی آثار این چهار گروه كه اكثراً در قالب «كتاب» و «مقاله» منتشر شده اند، فقط به یك زمینه و رشته ی خاص مربوط نمی شوند؛ بلكه در گستره ی وسیع تالش شناسی به زمینه ها و رشته های گوناكونی چون ادبیـّات، زبان شناسی، تاریخ، مردم شناسی، موسیقی و ... مرتبط می گردند.

      6- آثار مذكور در مقایسه با كار اكثر تالش شناسان، «پرتعداد» اند. دست كم تا این لحظه در میان تالشان ایران و تالش شناسان غیرتالش و غیرایرانی، كمتر كسی را می توان به دست داد كه درباره ی تالش به اندازه ی دكتر عبدلی اثر پدید آورده و منتشر كرده باشد. ناگفته نماند كه نگارنده درباره ی آثار «تالشان» جمهوری آذربایجان و دیگر كشورها اطـّلاع دقیقی ندارد؛ شاید در میان تالشان این كشورها كسانی باشند كه آثار پرشماری در این حوزه خلق و تدوین كرده باشند.

      7- یقیناً عبدلی اوّلین كسی نیست كه درباره ی تالش قلم زده است؛ قبل از وی كسانی بوده اند كه در این حوزه ورود كرده و آثاری بر جای گذاشته اند (كافی است برای صحـّت این مطلب، منابعی كه ذیل شماره ی «2» همین نوشتار به آن ها ارجاع داده ایم، دیده شوند). با وجود این، تلاش و كار وی در این حوزه قابل توجّه است؛ چرا كه اوّلاً در میان تات - تالشان ایران ایشان جزء نخستین كسانی است كه قدم در راه شناخت و شناساندن تالش گذاشته، ثانیاً در مقایسه با دیگر پیشكسوتان این سوی مرز، به طور جد در این راه و حوزه پاییده و كار كرده و چنان كه اشاره شد، آثار پرشماری تألیف و تدوین كرده است. به بیانی دیگر می توان گفت كه وی از جمله ی معدود كسانی است كه وقت و عمرش را از سپیده دم جوانی تا كنون به طور ویژه در این راه صرف كرده است. 

      8- پیش از این آوردیم كه آثار عبدلی به زمینه های گوناگونی چون ادبیـّات، تاریخ، زبان شناسی، مردم شناسی، موسیقی و ... در گستره ی تالش شناسی مربوط می شوند؛ در این راستا باید گفت: امروزه هر كدام از زمینه های مذكور چه در محدوده ی فرهنگی - جغرافیایی یك قوم و ملـّت و چه در پهنه ی جهانی، خود رشته های مستقلی هستند؛ رشته هایی همراه با ریز رشته ها، گرایش ها و شاخه های بسیار متنوّع و فراوانی كه اتـّفاقاً به دلیل روز افزونی حجم اطـّلاعات و تخصّصی شدن دانش، پیوسته بر شمار آن ها افزوده می شود و هر یك زبان، اصطلاحات و تعابیر خاص خود را دارند.

      از این رو طبیعی است كه بر خلاف قرون گذشته، در روزگار ما دیگر نمی توان توقـّع و انتظار داشت شخصی پیدا شود كه بر تمامی این رشته ها به صورتی تخصّصی اشراف داشته باشد. و اگر كسی بخواهد به هر دلیلی در همه ی این رشته ها ورود كند، نتیجه ی كارش خالی از خلل و كاستی نخواهد بود.

      در مجامع علمی جهان امروز، قبل از هر چیز به «پایبندی به اصول تحقیق و پژوهش، تخصّصی برخورد كردن با موضوعات و مسایل و به كار بستن زبان خاص و به روز هر علمی» توجـّه جدّی می شود. درست به همین دلیل است كه برخی از دانشگاهیان و دانش آموختگان تالش و غیر تالش بر دكتر عبدلی خرده گرفته و جدای از سروده ها، دیگر آثارش را در غالب موارد فاقد ویژگی ها و امتیازات تخصـّصی و علمی لازم می دانند.

      9- به نظر نگارنده ارزش و اهمیّت كار افرادی چون عبدلی به خاطر پدیدآوردن آثار تحقیقی و تخصّصی گران سنگ و كم نظیری درباره ی ابعاد و جنبه های مختلف سرزمین و قوم تالش نیست، بلكه بیشتر بدین دلیل است كه این بزرگواران آغازگران راهی بوده اند كه به بیداری تالشان انجامیده است.

      پر واضح است كه در آثار این پیشكسوتان نقص ها و كاستی ها وجود دارد؛ ولی در برابر خدمتی كه همین آثار به حفظ هویت و داشته های تالش و معرّفی این قوم ایرانی ریشه دار فراموش شده كرده اند، می توان از همه ی ضعف های آن ها چشم پوشید.

      شكی نیست كه اگر آثار دكتر عبدلی نبود، امروز خلأ عظیمی در جنبش فرهنگی تالشان ایران احساس می شد و چه بسا هنوز تالش های این سوی مرز از بسیاری از داشته های خود بی خبر بودند. 

□ □ □

      10- آغازگران هر راهی ناگزیر از كاستی در كار و اشتباه هستند. پیشگامان جنبش فرهنگی تالش و تالش شناسی نیز از این قاعده بركنار نبوده اند؛ مهم این است: افرادی كه تازه در این راه قدم می گذارند و وارد این وادی می شوند، با وجود تلاش ها و تجربه های پیش رو، دچار اشتباهات پیشكسوتان و كاستی های كار آن ها نشوند. این امر زمانی محقـّق می گردد كه آثار و شیوه های كار گذشتگان با دقـّت و به دور از تعارف های معمول مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد.

      آن چه كه تالش شناسی و جنبش فرهنگی تالشان را بیشتر به ثمر و نتیجه خواهد نشاند تلاش و كوشش همراه با واقع بینی، تخصّص و روحیه و رویه ی علمی است.

      پرفروغ باد چراغ بیداری و خرد!

 ___________________________

 منابع:

     1- حاجت پور حمید، 1383: زبان تالشی (گویش خوشابر)، نشر گیلكان، رشت.

     2- رضایتی (رضایتی كیشه خاله) محرّم، 1386: زبان تالشی (توصیف گویش مركزی)، فرهنگ ایلیا، رشت.

     3- عبدلی علی، 1380: فرهنگ تطبیقی تالشی، تاتی، آذری، شركت سهامی انتشار، تهران.

     4- مدنی رضا، 1369: «كتاب شناسی و بررسی واژه نامه ها، دستورنامه ها و نوشته های گیلكی، دیلمی و تالشی»، گیلان نامه، جلد دوم، به كوشش م. پ. جكتاجی، نشر طاعتی، رشت، صص 397 - 336 .

منبع :http://tasyanatalsh.blogfa.com/




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

نوع مطلب : گفتارها 

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر