تبلیغات
تارنگار شخصی علی عبدلی - کسی که تاتها و تالشا ن را به هویت خودشان دعوت کرد.

برگی از دفتر نامداران تالش و تات

درباره وبلاگ

آرشیو

آخرین پستها

پیوندها

طبقه بندی

نویسندگان

آمار وبلاگ



Admin Logo
themebox Logo


تاریخ:پنجشنبه 18 اردیبهشت 1393-07:38 ب.ظ

کسی که تاتها و تالشا ن را به هویت خودشان دعوت کرد.

دکتر جهاندوست سبز علی پور

هیچ وقت نمی­توانم بیانات استاد دکتر بهمن سرکاراتی را فراموش کنم که می­گفت: «روزگار ما از یک دیدگاه عصر تشخص‌ستیزی است. مردم زمانه روگردان از هرگونه تبعیض و تفاوت، هراسان از هر نوع تشخیص و تمایز، با شتاب هرچه تمام‌تر به سوی یکسانی و یکدستی و یکنواختی رانده می‌شوند. پیروان آیین جهان‌بینی، طرفداران یکسوگرایی اجتماعی و کارگزاران سوداگری آزاد جهانی می‌کوشند طرحی بیندازند و سامانی بچینند تا در ناکجاآباد هزارۀ سوم، همگان زیر سلطۀ یک نظام اقتصادی نامرئی، همه مثل هم بزایند و مثل هم بزیند و مثل هم بمیرند!

با این شتاب که هر روز در هر چهار سوی جهان، مرزهای طبیعی، گسست‌های ضروری و ناهم‌داستانی‌های سالم و لازم می‌شکنند و فرو می‌ریزند، دیری نپاید که گیتی عاری از آرایش‌ها و برهنه از شکفتگی و زیبایی‌هایش، که بخش کلانی از آنها ناشی از رویارویی تفاضل‌ها و ناهمتایی‌هاست، خراب‌آبادی شود هموار و مستوی که در آن ترک و رومی و چینی و زنگی، همه در پشت رایانه‌هایشان با کیف‌های سامسونت در دست و تلفن‌های همراه در  و همبرگر مک‌‌دونالد در دهان، ستور وار، همه همسان بزیند و بمیرند»[1]. 

در این عصر هر کسی که بخواهد ملتی را با فرهنگ اصیل خودش آشنا کند و او را بیدار کند تا به خود بیاید و از ارزشهای واقعی خود نگهبانی کند، یک قهرمان محسوب می­شود و باید از او تقدیر شود. استاد علی عبدلی یکی از این افراد است.

دانش آموز اول دبیرستان بودم، هنگام  ظهر با همکلاسی­هایم از دبیرستان شهید هاشم اصلانی کلور برمی­گشتم در وسط راه، روبروی عکاسی شعبانی شنیدم که بچه­ها از کتابی تازه دربارۀ زبان تاتی حرف می­زنند و آن کتاب را به همدیگر نشان می­دهند، نزدیکتر رفتیم از پشت شیشه کتاب فرهنگ ­تاتی و تالشی علی عبدلی بود. نمیدانم آن موقع دقیقاً چه حسی داشتم ولی نوشتن کتابی درباره زبان تاتی برایم خوشایند بود. خاطره نام ایشان و کتابشان مرا به نوجوانی و تاتی و شاهرود خلخال می­کشاند. بزرگتر که شدم با دیگر اثارش اشنا شدم، هرچقدر روحیه تحقیقم بیشتر می­شد، آثارشان را بیشتر می­خواندم.

امروزه همه اقوام و ملل دنبال ریشه­های تاریخ، فرهنگی و تمدنشان هستند، و همه می­خواهند هویتی خود بدست آورند، گاه در این بین موفق به کشف گمشدۀ خویش می شوند و گاه نیز وقتی چیزی از گذشتۀ خود نمی­یابند، شروع به جعل تاریخ و اسناد می­کنند تا خود خویشتن را بیابند. در چندین دهه گذشته چنین فعالیت­هایی کمتر بود و حداقل در ایران به اندازه امروزه نبود. در اوایل دهه شصت علی عبدلی درباره تاریخ، هویت، و زبان تاتی شروع به تحقیق کرد در آن زمان بسیاری از اقوام ایرانی هنوز شروع به خودشناسی نکرده­ بودند، و مثل امروزه در فضاهای کاغذی و مجازی پشت در پشت نمی­نوشتند، و تقدیم به مشتریان و خوانندگان مجازی خود نمی­کردند.

بسیاری معتقدند کسانی که با الگوی تحقیق از پی تعیین شده کار می­کنند، مهارت­شان کمتر از کسانی است که صرفا از کار دیگران الگو می­گیرند، استاد عبدلی در زمانی به فکر شناسایی و شناساندن تات و تالش بود که کمترین الگوها را داشت و کسی نیز در این زمینه چندان اطلاعات و مواد زبانی­ای از تاتی و تالشی در دست نداشت. او به تنهایی برای پاسداشت تات و تالش تلاش­های زیادی کرد و فقط کسانی می­توانند قدر این تلاش را بدانند که خود یک قدم برای پاسداشت و یا حفظ و جمع­آوری یادگارهای کهن برداشته باشند.

امروزه خوشبختانه یا متاسفانه تعداد پژوهندگان و محقیقن عرصۀ فرهنگ و زبان­های ایران دوچندان شده است، این اظهار تأسف به خاطر کیفیت نامطلوب کارهایی است که از این دسته از افراد به دستمان رسیده است و اظهار خوشحالی­ام از این است که بالاخره از این انبوه محققین چیزی به دست آیندگان می­رسد. گرچه بزرگان ما در دهه­های گذشته به شمار کمتر بودند، اما پرکار و پربار ظاهر می­شدند، اما امروزه به شمار چشم بیش­اند و ز شمار خرد اندک. هویت یک قوم و یک ملت مجموع فرهنگ، داشته­ها، ارزش­ها، و یادگارهای ارزشمندی است که از گذشته وجود داشته است. گاه مردمانی خود را فراموش می­کنند و یادشان می­رود کی بوده­اند و چه داشته­اند و لازم است، به آنها گوشزد شود یا آموزش ببینند تا بیدار شوند. برای هرملتی نیز در هر عصری، شخصی و شخصیتی و یا قهرمانی نیاز است که آنها را به خودشان بیاورد. علی عبدلی به خوبی توانست نخستین قدم­ها را در این راه بردارد و چه خوب توانست در دهه شصت عده­ای از تات­ها و تالشان را به خودشان دعوت کند تا بدانند کی بوده­اند. در زمانی که استاد عبدلی در فکر نوشتن این کتابها بود شاید خیلی­ها با منابع تاتی آشنایی نداشتند و آثار عبدلی مدت­ها پاسخگوی نیاز مشتاقان بود.

با رشد دانشگا­ه­ها و افزایش رشته­های دانشگاهی بسیاری از دانشجویان رشته­های علوم انسانی مرتبط با زبان، فرهنگ و ادبیات برای انجام کارها و تکالیف دانشگاهی خود به سراغ گویش­ها و گونه­های زبانی مناطقی رفتند که قبلا اسمی از آنها در میان نبود، و اینجا بود که در دهه­های هفتاد و هشتاد دانشجویان و دانشگاهیان در قبال محققین قدیمی قد علم کردند و عده­ای به محض آشنایی با تعدادی از اصطلاحات علوم جدید تمام کارها و مطالعات قدیمیان را به دیده تحقیر نگریستند و شروع به تفاخر در برابر آنان کردند و در اینجا ناسپاسی­هایی شد که نمی­بایست. ناگفته پیداست که علوم جدید دانشگاهی همه در ذات خود بدون کمترین شکی مفید و لازم­اند و با استفاده از همین روشهای جدید بهتر و سریع­تر می­توان دست به تحقیق زد، اما در حیطه علوم انسانی در عمل چنین نبوده است، مثلاً با خواندن دو واحد درس عروض و قافیه در دانشگاه کسی شاعر نشده است، گرچه خواندن عروض برای شعر مفید و لازم است. باید یاداور شد که در این بین باید حساب دانشگاهیان موفق را از دیگران جدا کرد. امروزه جوانان بسیاری در پی خودشناسی  هویت یابی هستند و اندوخته­های استاد عبدلی می­تواند راهگشای  مشکلات آنان باشد. اگر هم در قمستی از تحقیات ایشان نقصی وجود دارد، جوانان می­توانند ضمن استفاده از تجربیات استاد، کاری کنند که خواسته­های دیرینه ایشان عملی شود و نواقص موجود برطرف گردد. برای این استاد ارجمند و پژوهشگر عرصۀ تات و تالشی، بهروزی و سلامت از خداوند بزرگ خواستاریم.

 



1-  بخشی از بیانات دکتر بهمن سرکاراتی در مراسم افتتاحیۀ نخستین هم‌اندیشی گویش‌شناسی ایران (سرکاراتی،1380: 5).




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

نوع مطلب : گفتارها 

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر